چرا قیمت بتن آماده با همان نسبت قیمت سیمان تغییر نمیکند؟
سیمان فقط سی تا پنجاه درصد قیمت هر متر مکعب بتن آماده را تشکیل میدهد؛ بقیه از شن و ماسه، کرایهٔ حمل و سود کارخانهٔ بتن میآید، برای همین جهش قیمت سیمان بورس با همان شدت به قیمت بتن نمیرسد.
بسیاری از خریداران بتن آماده انتظار دارند وقتی نرخ سیمان در بورس کالا پایین یا بالا میرود، قیمت هر متر مکعب بتن هم به همان نسبت تغییر کند، ولی این اتفاق معمولاً نمیافتد. سیمان تنها یکی از چند جزء قیمت بتن آماده است؛ در کنار آن، شن و ماسه، آب، افزودنیهای روانکننده، کرایهٔ حمل با تراک میکسر، و سود کارخانهٔ بتن هم در قیمت نهایی سهم دارند. کارشناسان صنعت بتن سهم سیمان از قیمت تمامشدهٔ هر متر مکعب را معمولاً بین سی تا پنجاه درصد برآورد میکنند، بسته به عیار بتن و ردهٔ مقاومتی درخواستی پروژه؛ هرچه عیار بالاتر باشد، یعنی سیمان بیشتری در هر متر مکعب مصرف شود، سهم سیمان از قیمت هم بیشتر میشود. به همین دلیل، یک جهش دهدرصدی در نرخ سیمان بورس، معمولاً کمتر از ده درصد روی قیمت بتن آمادهٔ همان روز اثر میگذارد، چون بقیهٔ اجزای قیمت، مثل کرایهٔ حمل، با نرخ سیمان همجهت حرکت نمیکنند.
کدام اجزای دیگر در قیمت بتن آماده سهم دارند؟
در کنار سیمان، شن و ماسه معمولاً حدود پانزده تا بیستوپنج درصد قیمت هر متر مکعب بتن آماده را تشکیل میدهند، کرایهٔ حمل با تراک میکسر تا محل پروژه بین پنج تا پانزده درصد بسته به فاصله، و باقیمانده شامل آب، افزودنیها و سود کارخانهٔ بتن است. هیچکدام از این اجزا مستقیماً به تابلوی بورس کالای سیمان وابسته نیستند و با سرعت و جهت متفاوتی تغییر میکنند.
چرا عیار بتن روی این سهم اثر میگذارد؟
بتن با ردهٔ مقاومتی بالاتر، مثل C30 در برابر C20، به عیار سیمان بیشتری در هر متر مکعب نیاز دارد؛ برای همین سهم سیمان از قیمت تمامشده در بتنهای مقاومت بالا معمولاً به سمت بالای بازهٔ سی تا پنجاه درصد میل میکند، در حالی که در بتنهای عیار پایینتر برای کفسازی یا شمعکوبی، سهم آن کمتر است.
پس چرا گاهی قیمت بتن سریعتر از سیمان بالا میرود؟
قیمت بتن آماده گاهی سریعتر از سیمان بالا میرود، چون کرایهٔ حمل با تراک میکسر به قیمت سوخت و دستمزد راننده وابسته است و این دو معمولاً مستقل از بازار سیمان تغییر میکنند؛ در فصلهای پرتقاضای ساختوساز هم صف انتظار برای تحویل بتن طولانیتر میشود و برخی کارخانههای بتن حاشیهٔ سود خود را در همان بازه بالا میبرند.
- هنگام مقایسهٔ پیشفاکتور چند کارخانهٔ بتن، عیار درخواستی را یکسان نگه دارید تا مقایسه منصفانه باشد
- اگر فقط نرخ سیمان بورس تغییر کرده، انتظار جهش هماندازه در قیمت بتن آماده نداشته باشید
- کرایهٔ حمل را جدا از قیمت پایهٔ بتن در پیشفاکتور بخواهید تا سهم واقعی هر بخش مشخص شود
این محاسبه چه فایدهای برای خریدار بتن آماده دارد؟
دانستن این تفکیک به خریدار کمک میکند وقتی کارخانهٔ بتن قیمتی بالاتر از حد معمول پیشنهاد میدهد، بپرسد آیا این افزایش از سهم سیمان است یا از کرایهٔ حمل و حاشیهٔ سود؛ همین سؤال ساده، فضای چانهزدن روی بخش غیرمرتبط با نرخ سیمان را باز میکند.
