کورهٔ کارخانهٔ سیمان برای پختن کلینکر سوخت می‌خواهد و آسیاب‌ها و خط تولید برق. به گفتهٔ علی‌اکبر الوندیان، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان، در نشست خبری ۱۱ مهر ۱۴۰۵، تولید کلینکر حدود ۶۵ درصد برق مصرفی این صنعت را میبرد. هر محدودیتی در گاز یا برق اول تولید کلینکر را کم می‌کند و هزینهٔ سوخت جایگزین را بالا میبرد؛ این دو، از دو راه متفاوت، به قیمت سیمان می‌رسند.
سهمیهٔ گاز و برق صنعت سیمان امسال چقدر است؟
عددهای دبیر انجمن در همان نشست:
- گاز: دیماند صنعت سیمان حدود ۲۸ میلیون مترمکعب در روز است و کمتر از ۵ میلیون مترمکعب اختصاص می‌یابد؛ امسال از ابتدای سال و حتی در گرم‌ترین ماه‌ها قطعی و محدودیت شدید گاز بوده است
- برق: سهمیهٔ ساعتهای پیک از ۶۵۰ مگاوات سال گذشته به ۴۰۰ مگاوات رسیده و محدودیت به‌جای ساعتهای پیک، ۲۴ ساعته اعمال میشود
- برق جایگزین: صنایع حدود ۱۳۰ تا ۱۵۰ مگاوات برق را با قیمت آزاد از بورس می‌خرند؛ گازوئیل ژنراتورها با نرخ آزاد حدود ۸۰ هزار تومان در لیتر است و برق دیزلی به گفتهٔ او توجیه اقتصادی ندارد
هزینهٔ سوخت جایگزین چقدر بالا رفت؟
وقتی گاز نمی‌رسد، کوره با مازوت کار می‌کند. به گفتهٔ دبیر انجمن، قیمت مازوت در دو ماه ۶۶ درصد بالا رفته و در مقایسه با شهریور سال گذشته از حدود ۱۳۰۰ تومان به ۴۴۰۰ تومان در هر لیتر رسیده است؛ حمل هر لیتر از جنوب کشور هم دست‌کم ۲۰۰۰ تومان دیگر خرج دارد. او گفت صنعت هنوز نتوانسته مخازن مازوت را برای زمستان کامل پر کند.
محدودیت انرژی تولید را چقدر کم کرد؟
در پنج ماه نخست ۱۴۰۵، به گفتهٔ همو، تولید کلینکر ۳٫۵ میلیون تن کمتر از سال قبل بود، در حالی که تولید سیمان با ۲۷٫۵ میلیون تن حدود ۲ میلیون تن بیشتر شد و تحویل سیمان به مصرف‌کننده ۶ درصد رشد کرد و به ۲۴٫۸ میلیون تن رسید. او گفت صنعت معمولاً از نیمهٔ دوم شهریور تا پایان آبان ذخیرهٔ کلینکر را برای زمستان جبران می‌کرد، ولی امسال محدودیت برق ادامه دارد.
در فصل محدودیت انرژی، تالار بورس چه نشان داد؟
بایگانی سیمان‌باز از معاملههای روزانهٔ بورس کالا دو الگو را در دو سال اخیر نشان می‌دهد. کمترین عرضهٔ روزانه در مرداد بود، ماه اوج مصرف برق: حدود ۲۳۴ هزار تن در روز در مرداد ۱۴۰۳ و ۲۱۶ هزار تن در مرداد ۱۴۰۴، در برابر ۳۰۰ هزار تن یا بیشتر در چند ماه دیگر. و سهم عرضههایی که با رقابت، بالاتر از قیمت پایه، فروش رفتند در اواخر زمستان بالا رفت:
- ۱۴۰۳: آبان و آذر ۳۶ درصد، دی ۵۴، بهمن ۶۳ و اسفند ۶۰ درصد
- ۱۴۰۴: آبان ۴۵ و آذر ۳۹ درصد، دی ۴۷، بهمن ۶۱ و اسفند ۵۶ درصد
این هم‌زمانی ثابت نمی‌کند که علت فقط انرژی است؛ تقاضای پیش از عید هم در همین ماه‌هاست. ولی برای خریدار معنای عملی روشنی دارد: در دو سال اخیر، رقابت در تالار در پاییز کمتر از پایان زمستان بوده است.
هزینهٔ انرژی چطور به قیمتی که خریدار می‌پردازد می‌رسد؟
کارخانه خودش قیمت سیمان را در بورس تعیین نمی‌کند. قیمت پایهٔ هر عرضه را بورس کالا هر هفته با فرمول اطلاعیه‌اش از نتیجهٔ معاملههای هفتهٔ قبل حساب می‌کند و کف آن قیمت مصوب انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان است. پس هزینهٔ سوخت دو راه به قیمت دارد: یا انجمن قیمت مصوب را بالا میبرد و کف قیمت پایه بالا می‌آید، یا کمبود عرضه رقابت خریداران را زیاد می‌کند و قیمت پایهٔ هفته‌های بعد در هر هفته تا ۱۰ درصد بالا میرود. هر دو راه زمان میبرد؛ برای همین خبر گاز و گرانی سیمان معمولاً هم‌زمان دیده نمی‌شوند.
