چرا زمستانها تولید سیمان کم و قیمتش گران میشود؟
قطعی گاز کارخانههای سیمان در سرمای زمستان، نه رکود ساختوساز، عامل اصلی گرانی موقت سیمان در دی و بهمن است.
وقتی هوا سرد میشود، اولویت گاز کشور به سمت خانهها و نیروگاههای برق میرود و صنایع پرمصرف مثل کارخانههای سیمان از اولین گروههایی هستند که با کاهش یا قطع کامل گاز روبهرو میشوند، چون کورههای پخت کلینکر به جریان پیوستهٔ سوخت نیاز دارند. طبق گزارشهای منتشرشده، در برخی زمستانها همزمان بیش از پنجاه کارخانهٔ سیمان کشور با قطعی یا کاهش شدید گاز مواجه شدهاند و بخشی از خطوط تولید ناچار به سوخت مایع مثل مازوت روی آوردهاند؛ سوختی که هم گرانتر است و هم در روزهای آلودگی هوا در برخی شهرها محدود میشود. نتیجهٔ این توقفهای موقت، افت عرضهٔ سیمان به بازار و بورس کالا درست در هفتههایی است که ساختوساز هنوز کامل متوقف نشده، و همین کمبود مقطعی است که هر سال نرخ درب کارخانه را در دی و بهمن بالا میبرد، جدا از هر تغییری در تقاضای واقعی بازار مسکن.
چرا صنعت سیمان اولین قربانی قطعی گاز زمستانی است؟
در نظام تخصیص گاز کشور، مصرف خانگی و نیروگاهی در ماههای سرد سال اولویت مطلق دارد و صنایع سیمان، فولاد و پتروشیمی در ردهٔ بعدی قرار میگیرند. کورهٔ دوار یک کارخانهٔ سیمان برای رسیدن به دمای بیش از هزار و چهارصد درجه به جریان پیوستهٔ سوخت نیاز دارد؛ قطع چند ساعتهٔ گاز یعنی توقف کامل خط تولید و هدررفت انرژی صرفشده برای گرمکردن دوبارهٔ کوره. همانطور که در گزارش قطعی گاز پنجاه کارخانهٔ سیمان آمده، این توقفها در زمستانهای پرمصرف میتواند چند روز پیاپی طول بکشد.
این قطعی چه اثری روی عرضهٔ سیمان در بورس کالا و اختلاف نرخ استانها میگذارد؟
وقتی چند کارخانهٔ بزرگ همزمان تولید را کم میکنند، حجم عرضهٔ هفتگی در بورس کالای ایران کاهش مییابد و اثرش را در تابلوی قیمت سیمان و قیمتهای تفکیکی میشود دید: صف خرید طولانیتر و نرخ درب کارخانه سفتتر. چون قطعی گاز بهطور یکنواخت همهٔ استانها را درگیر نمیکند، در همین بازهٔ زمستانی اختلاف نرخ کارخانههای سیمان بین استانها معمولاً بیشتر از فصلهای دیگر میشود، گاهی تا پانزده تا بیست درصد.
خریدار برای عبور از این نوسان فصلی چه کاری میتواند بکند؟
بهترین زمان برای پیشخرید یا بستن قرارداد، پیش از اوج قطعی گاز یعنی اواخر پاییز است، نه وسط دی ماه که هم صف طولانی میشود و هم کرایهٔ حمل بهخاطر جادههای برفی بالا میرود. با محاسبهگر سیمان میشود مقدار دقیق مورد نیاز پروژه را از حالا برآورد کرد و بهجای خرید پراکنده در بحبوحهٔ کمبود، یکبار و بهاندازه خرید کرد؛ این کار هم ریسک گیرافتادن در صف کارخانه را کم میکند و هم از خرید هولزده با نرخهای موقتاً بالا جلوگیری میکند.
- بالا رفتن ناگهانی نوبت تحویل در انبار کارخانه
- ثابتماندن نرخ جهانی کلینکر ولی افزایش نرخ داخلی درب کارخانه
- کاهش حجم عرضه در تابلوی بورس کالا نسبت به هفتههای پاییز
- افزایش کرایهٔ حمل بهخاطر شرایط جادهای برفی
