چرا اندود سیمانی دیوار ترک مویی میخورد؟
ترک مویی اندود تقریباً همیشه از جمعشدگی میآید، نه از حرکت ساختمان. چهار عامل آن را میسازند و هر چهار در دست مجری است.
ترک مویی و توریشکل روی اندود سیمانی تقریباً همیشه جمعشدگی است، نه مشکل سازهای: ملات پرسیمان، زیرکار خشک، لایهٔ ضخیم و نمرسانی نکردن در سه روز اول. اگر ترکها مورب و پهن باشند و از درز بنایی ادامه پیدا کنند، مسئله دیگر اندود نیست و باید سراغ حرکت دیوار رفت.
ترک جمعشدگی را چطور از ترک سازهای تشخیص بدهیم؟
- ترک جمعشدگی: نازک و مویی، شبکهای و بیجهت، فقط در ضخامت اندود، معمولاً در روزهای اول ظاهر میشود
- ترک سازهای: پهنتر، جهتدار و اغلب مورب، از یک درز یا گوشهٔ بازشو شروع میشود و در دو طرف دیوار قرینه است
- ترک ناشی از نشست: ادامهدار در چند طبقه یا در امتداد کف، با گذشت زمان باز میشود
معیار ساده این است که ترک جمعشدگی بعد از خشک شدن کامل، دیگر پیشرفت نمیکند. اگر ترکی هر ماه بازتر میشود، پوشاندنش با اندود تازه فقط عیب را پنهان میکند.
چرا ملات پرسیمان بیشتر ترک میخورد؟
خیلیها تصور میکنند سیمان بیشتر یعنی اندود قویتر، در حالی که سهم جمعشدگی هم با خمیر سیمان بالا میرود. نسبت متعارف حجمی برای اندود، حدود یک پیمانه سیمان به چهار تا شش پیمانه ماسه است؛ ملات چربتر از این، در همان روزهای اول توری ترک میدهد. برای برآورد مقدار مصرف هر متر مربع، محاسبهگر سیمان کار را دقیقتر از حدس استاد کار انجام میدهد.
کیفیت ماسه به همان اندازه مهم است. ماسهٔ ریز و پرِ رس، آب بیشتری میطلبد و آب بیشتر یعنی جمعشدگی بیشتر. ماسهٔ شسته با دانهبندی متعادل، ترک را بدون هیچ هزینهٔ اضافهای کم میکند.
نقش زیرکار خشک در ترک خوردن چیست؟
آجر و بلوک خشک مثل اسفنج عمل میکنند و آب ملات را میمکند. ملاتی که آبش را از دست بدهد، دیگر آب لازم برای واکنش سیمان را ندارد؛ نتیجه هم ترک است و هم چسبندگی ضعیف که بعدها به صورت پوسته شدن خودش را نشان میدهد. زیرکار باید چند ساعت پیش از کار مرطوب شود، ولی موقع اجرا سطحش نمناک باشد نه خیس و آبدار.
ضخامت اندود چقدر باید باشد؟
اندود باید در دو لایه اجرا شود و هر لایه بیش از حدود یکونیم سانتیمتر ضخیم نباشد. لایهٔ ضخیم در یک نوبت، از بیرون خشک میشود و از داخل نه؛ همین اختلاف، ترک میسازد. لایهٔ زیرین باید زبر بماند تا لایهٔ بعد چنگ بیندازد و بین دو لایه باید فرصت گیرش داده شود.
پاشیدن پودر سیمان خشک روی سطح برای زودتر مالهخور شدن، عادت رایج و پرهزینهای است: لایهای بسیار پرسیمان روی کار میسازد که مستعدترین لایه برای ترک مویی و بعد شوره است.
عملآوری اندود یعنی چه و چند روز؟
اندود سیمانی هم مثل بتن به عملآوری نیاز دارد. سطح باید دستکم سه روز مرطوب نگه داشته شود؛ در باد و آفتاب تابستان این کار از همان ساعتهای اول شروع میشود، چون ترک جمعشدگی خمیری میتواند پیش از گیرش کامل ظاهر شود. سایهبان و پوشش نایلونی به اندازهٔ آبپاشی مؤثر است، چون جلوی تبخیر را میگیرد.
انتخاب سیمان چقدر در ترک اندود اثر دارد؟
اثرش هست ولی بعد از چهار عامل بالا میآید. سیمانهای حاوی پوزولان جمعشدگی کمتری در بلندمدت دارند ولی کندتر میگیرند و به عملآوری طولانیتری نیاز دارند؛ اگر برنامهٔ نمرسانی ندارید، انتخاب بدی است. برای ملات و اندود نیازی به گرانترین گزینه نیست و ردهٔ مقاومتی پایینتر کافی است. پیش از سفارش، تیپ سیمان و رده را مشخص کنید و قیمت روز سیمان را روی همان گرید ببینید، نه روی نام برند.
