کارخانهٔ سیمان استهبان در فارس کمتر از بیشتر هم‌استانی‌هایش می‌فروشد و این از کیفیت یا نوع سیمان نمی‌آید؛ از اتاق حراج بورس کالا می‌آید. عددهای این صفحه از معاملات بورس کالای ایران است و هر معامله با میانهٔ همهٔ معاملات همان کالا در همان روز سنجیده شده تا بالا و پایین رفتن کل بازار در مقایسه اثر نگذارد.
سیمان استهبان در بورس کالا چقدر ارزان‌تر از بقیهٔ فارس است؟
در تیپ ۲ ردهٔ ۳۲۵، تنها کالایی که استهبان واقعاً می‌فروشد، کنار سپهر قیر و کارزین ارزان‌ترین کارخانهٔ فارس بود. میانهٔ فاصلهٔ نرخ هر کارخانه با میانهٔ کشوری همان کالا در همان روز، در معاملات بورس کالا از مهر ۱۴۰۴ تا شهریور ۱۴۰۵:
- استهبان: فله حدود ۱۰ درصد و پاکت ۵۰ کیلویی حدود ۹ درصد پایین‌تر
- سپهر قیر و کارزین: فله حدود ۱۲ درصد و پاکتی حدود ۹ درصد پایین‌تر
- خاکستری نی‌ریز: فله حدود ۹ درصد و پاکتی حدود ۳٫۵ درصد پایین‌تر
- لامرد: فله حدود ۳ درصد و پاکتی حدود ۵ درصد پایین‌تر
- داراب: پاکتی حدود ۱ درصد بالاتر
- سیمان فارس در شیراز: پاکتی حدود ۷ درصد بالاتر
یعنی پاکت تیپ ۲ ردهٔ ۳۲۵ استهبان در این یک سال حدود ۱۵ درصد زیر همان کالای سیمان فارس فروخته شد. فاصله‌ها از روز به روز عوض می‌شوند؛ نرخ امروز هر کارخانه را در قیمت‌های تفکیکی ببین.
چرا معامله‌های سیمان استهبان روی قیمت پایه بسته میشود؟
چون خریداران سر عرضهٔ استهبان کمتر با هم رقابت می‌کنند و در حراج بورس، نرخ فقط با رقابت از قیمت پایه بالاتر می‌رود. از ۹۴ معاملهٔ فلهٔ تیپ ۲ ردهٔ ۳۲۵ استهبان در این یک سال، ۷۴ معامله درست روی پایه بسته شد و در پاکتی ۶۹ معامله از ۹۳. برای مقایسه، پاکت همین کالای سیمان هرمزگان در ۳۲ معامله از ۶۸ و سیمان فارس در ۴۰ معامله از ۷۸ روی پایه ماند.
خود قیمت پایه هم پایین ماند. پایهٔ فلهٔ استهبان در میانه حدود ۷ درصد و پایهٔ پاکتی‌اش حدود ۴ درصد پایین‌تر از میانهٔ پایهٔ همان کالا در همان روز بود. طبق اطلاعیهٔ اسفند ۱۴۰۴ بورس کالای ایران که صدای بورس منتشر کرد، پایه فقط با رقابت بیش از ۱۰ درصد بالا می‌رود و اگر بخشی از عرضه نافروخته بماند ۱ تا ۳ درصد پایین می‌آید؛ کف آن هم قیمت انجمن است: «قیمت‌های مصوب انجمن سیمان، در صورت پایین‌تر بودن، به عنوان کف قیمت پایه لحاظ میشود». استهبان در ۲۶ نوبت از ۱۰۰ نوبت عرضهٔ تیپ ۲ ردهٔ ۳۲۵، کمتر از ۸۰ درصد بار را فروخت و همین نوبت‌ها پایه را پله‌پله پایین آوردند؛ مثلاً در تیر ۱۴۰۵ پایهٔ فله از ۲٬۵۶۰٬۲۰۰ به ۲٬۵۰۴٬۵۰۰ تومان در تن رسید.
از نیمهٔ شهریور ۱۴۰۵ چه چیزی در نرخ استهبان عوض شد؟
رقابت آمد و نرخ بالا رفت. در ۱ شهریور ۱۴۰۵ فلهٔ تیپ ۲ ردهٔ ۳۲۵ استهبان با ۲٬۵۱۸٬۹۰۰ تومان در تن، روی پایه فروخته شد. در ۱۵ شهریور همان کالا با همان پایه ۳٬۲۲۹٬۰۰۰ تومان بسته شد، حدود ۲۸ درصد بالاتر، و از آن پس قاعدهٔ بورس پایه را هم بالا برد: ۲٬۵۶۰٬۲۰۰ تومان در ۲۲ شهریور، ۲٬۶۳۶٬۵۰۰ در ۲۹ شهریور و ۲٬۶۹۴٬۸۰۰ تومان در ۵ مهر.
در معاملات ۲۸ شهریور تا ۱۱ مهر ۱۴۰۵، میانهٔ فلهٔ استهبان ۲٬۸۸۰٬۵۵۰ تومان در تن بود، بالاتر از میانهٔ کشوری همین کالا با ۲٬۷۴۵٬۹۰۰ تومان و بالاتر از لامرد و خاکستری نی‌ریز. پاکتی‌اش با ۱۹۰٬۸۶۲ تومان هر کیسه هنوز کمی زیر میانهٔ کشور بود. یعنی «استهبان ارزان است» قاعدهٔ یک سال گذشته است، نه قول همیشگی؛ پیش از خرید نرخ همان هفته را ببین.
سیمان استهبان چه کالاهایی در بورس عرضه می‌کند؟
عرضه‌اش متنوع است ولی خریدار فقط سراغ تیپ ۲ ردهٔ ۳۲۵ می‌رود. در این یک سال حدود ۱۳۷ هزار و ۵۰۰ تن سیمان استهبان در بورس فروش رفت و جز ۲۲۰ تن، همه تیپ ۲ ردهٔ ۳۲۵ فله و پاکتی بود. عرضه‌های جامبوبگ تیپ ۵، تیپ ۱ ردهٔ ۴۲۵، تیپ ۲ کم‌قلیا و پرتلند آهکی فله تقریباً همیشه بی‌خریدار ماندند.
اگر نقشه سیمان ردهٔ ۴۲۵ یا تیپ ۵ برای خاک سولفاتی خواسته، در فارس سراغ کارخانههای دیگر برو؛ در همین یک سال فلهٔ تیپ ۲ ردهٔ ۴۲۵ را سیمان فارس، فارس نو، داراب و لامرد در بورس فروختند و تیپ ۵ را سیمان فارس. نوع و رده را پیش از خرید با انواع سیمان و جدول طرح اختلاط تطبیق بده.
عرضهٔ سیمان استهبان برای پروژهٔ بزرگ کافی است؟
برای پروژهٔ چند هزار تنی باید برنامه‌ریزی کرد. سیمان استهبان در یک سال منتهی به شهریور ۱۴۰۵ حدود ۰٫۲ درصد کل سیمان بورس کالا را فروخت و در میان ۷۱ کارخانهٔ فروشنده رتبهٔ ۶۴ را داشت. در همان بازه فارس نو حدود یک میلیون و ۲۵ هزار تن، داراب حدود ۹۶۸ هزار تن و سیمان فارس حدود ۶۴۱ هزار تن فروختند. سهم ماهانهٔ استهبان به‌طور میانگین زیر ۱۲ هزار تن است و یک خریدار بزرگ می‌تواند خودش نرخ هفته را بالا ببرد، همان چیزی که در شهریور ۱۴۰۵ دیده شد.
سیمان استهبان را کی بخریم که ارزان‌تر تمام شود؟
در هفته‌هایی که عرضه‌اش روی پایه بسته میشود؛ زمان خرید در استهبان بیشتر از انتخاب کارخانه پول جابه‌جا می‌کند. حساب یک تریلی ۲۵ تنی فلهٔ تیپ ۲ ردهٔ ۳۲۵ با نرخ‌های واقعی بورس کالا:
- خرید در ۱ شهریور ۱۴۰۵ روی پایه: ۲۵ تن ضرب در ۲٬۵۱۸٬۹۰۰، یعنی حدود ۶۳ میلیون تومان
- خرید در ۱۵ شهریور با رقابت: ۲۵ تن ضرب در ۳٬۲۲۹٬۰۰۰، یعنی حدود ۸۰٫۷ میلیون تومان
- اختلاف دو هفته برای یک تریلی: حدود ۱۷٫۸ میلیون تومان، بی هیچ تفاوتی در کالا
- مالیات بر ارزش افزوده، کارمزد کارگزار و کرایهٔ حمل جدا از این عددهاست
برای کارگاه شیراز، فاصلهٔ پاکتی استهبان با سیمان فارس در دو هفتهٔ منتهی به ۱۱ مهر ۱۴۰۵ حدود ۲۱ هزار و ۶۰۰ تومان در هر کیسه بود، یعنی حدود ۴۳۲ هزار تومان در هر تن. طبق جدول حداقل نرخ کرایهٔ سازمان راهداری که ماشین۳ در تیر ۱۴۰۵ منتشر کرد (به نقل از ماشین۳؛ اصل اطلاعیهٔ راهداری در دسترس نبود)، کرایهٔ هر تن برای ۱۵۰ کیلومتر ۶۵۴٬۳۰۰ و برای ۷۵ کیلومتر ۳۸۷٬۸۱۰ تومان است؛ فاصلهٔ خط مستقیم کارخانهٔ استهبان تا شیراز حدود ۱۳۸ کیلومتر است و جاده بلندتر، پس استهبان با کرایه هنوز ارزان‌تر می‌ماند ولی اختلاف به حدود ۵۰ تا ۱۷۰ هزار تومان در تن کم میشود. مقدار لازم را پیش از سفارش با محاسبه‌گر سیمان دربیاور تا بار اضافه نخری.
