چرا آب اضافه کردن به بتن سفت گرانترین راهحل است؟
آب اضافه، بتن را روان میکند و همزمان مقاومتش را پایین میآورد. روانکننده همان روانی را بدون افزودن آب میسازد و هزینهاش در برابر افت مقاومت ناچیز است.
بتن که به کارگاه میرسد سفت است و سادهترین کار، گرفتن شلنگ آب است. مشکل اینجاست که روانی به دست میآید ولی مقاومت با آن میرود؛ هر افزایش کوچک در نسبت آب، افت محسوس مقاومت بیستوهشتروزه میدهد. روانکننده همان کارایی را بدون یک قطره آب اضافه میسازد.
چرا آب اضافه مقاومت را پایین میآورد؟
آبی که بیش از نیاز واکنش سیمان وارد بتن شود، در واکنش شرکت نمیکند و پس از سخت شدن تبخیر میشود. جای خالیاش به شکل حفره در خمیر سیمان میماند و همان حفرهها مقاومت و دوام را پایین میآورند. برای همین است که همان بتنی که در کارخانه با طرح درست ساخته شده، بعد از چند سطل آب در پای کار عملاً به ردهٔ پایینتری تبدیل میشود؛ بدون اینکه کسی متوجه شود.
روانکننده دقیقاً چه کار میکند؟
ذرات سیمان تمایل دارند به هم بچسبند و کلوخه شوند و بخشی از آب را داخل خودشان حبس کنند. روانکننده روی سطح این ذرات مینشیند، آنها را از هم دور میکند و آب حبسشده آزاد میشود. نتیجه بتنی است که روانتر است بدون اینکه آب بیشتری گرفته باشد. فوق روانکننده همین کار را شدیدتر انجام میدهد و برای مقطعهای پرمیلگرد یا بتنهای خودتراز استفاده میشود.
کدام افزودنی برای کدام مشکل است؟
انتخاب افزودنی باید از روی مشکل باشد، نه از روی چیزی که فروشنده در انبار دارد.
- روانکننده برای بالا بردن کارایی بدون افزودن آب
- فوق روانکننده برای مقطعهای شلوغ و پرمیلگرد که ویبره به همهجا نمیرسد
- دیرگیر برای مسیر طولانی یا هوای گرم که بتن پیش از تخلیه سفت میشود
- زودگیر برای هوای سرد و جایی که قالب باید زودتر باز شود
- حبابزا برای مناطق با چرخهٔ یخزدن و آبشدن
هزینهٔ روانکننده در برابر افت مقاومت چقدر است؟
سهم افزودنی معمولاً کسری از یک درصد وزن سیمان است و در هزینهٔ هر متر مکعب بتن رقم کوچکی میشود، در حالی که جبران افت مقاومت یعنی بالا بردن عیار بتن و خرید سیمان بیشتر. اگر میخواهید بدانید این تصمیم روی کل پروژه چقدر میشود، مقدار موردنیاز را با محاسبهگر سیمان دربیاورید و نرخ روز را از قیمتهای تفکیکی بردارید. تقریباً همیشه افزودنی ارزانتر از سیمان اضافه درمیآید.
در کارگاه چطور جلوی آب اضافه را بگیرم؟
تصمیم باید پیش از رسیدن تراک گرفته شود، نه وقتی راننده منتظر است. کارایی موردنیاز را از قبل به تولیدکننده بگویید تا طرح اختلاط با افزودنی تنظیم شود، مسیر و زمان حمل را واقعبینانه اعلام کنید و در هوای گرم نوبت تخلیه را کوتاه بگیرید. اگر بتن با تأخیر رسید و سفت بود، افزودن روانکننده در محل و اختلاط چند دقیقهای کار درست است؛ ریختن آب، تصمیمی است که تا بیستوهشت روز بعد پنهان میماند.
