چطور بفهمیم سیمان تحویلگرفته همان نوعی است که سفارش دادهایم؟
تفاوت نوع سیمان معمولاً از روی چاپ کیسه یا بارنامهٔ سیمان فله مشخص میشود؛ اگر نوع، ردهٔ مقاومتی یا کارخانهٔ تولیدکننده با سفارش نمیخواند، باید پیش از مصرف در بتن یا ملات، تحویل را متوقف و با فروشنده یا کارخانه تماس گرفت، چون جابهجایی تیپها میتواند مقاومت یا زمان گیرش را عوض کند.
وقتی سیمان به کارگاه میرسد، نخستین کاری که باید انجام شود مقایسهٔ نوع چاپشده روی کیسه یا برگهٔ بارنامهٔ سیمان فله با سفارش ثبتشده است، نه فقط اعتماد به گفتهٔ راننده یا بنکدار. روی هر کیسه، نام کارخانه، نوع سیمان (برای نمونه تیپ ۲ یا تیپ ۵)، استاندارد ملی ۳۸۹ و تاریخ تولید چاپ شده است؛ برای سیمان فله همین اطلاعات باید در بارنامه یا برگهٔ آزمایش کارخانه قید شده باشد. اشتباه رایج بازار این است که سفارش تیپ ۲ داده میشود اما بهخاطر کمبود موجودی، تیپ یک یا نوع دیگری از کارخانههای سیمان همان منطقه فرستاده میشود، بدون آنکه صراحتاً به کارفرما اطلاع داده شود. اگر این تفاوت پیش از تخلیه یا مصرف کشف نشود، امکان برگرداندن محموله عملاً از بین میرود. برای همین، تطبیق کیسه یا بارنامه با سفارش باید بخشی عادی از روال تحویل باشد، نه واکنشی به مشکلی که بعداً در بتن یا ملات دیده میشود.
کجا جابهجایی نوع سیمان واقعاً خطرناک است؟
در پیهای در تماس با خاک یا آب حاوی سولفات، نمیتوان جای سیمان تیپ ۵ ضدسولفات از تیپ ۲ معمولی استفاده کرد، چون مقاومت دربرابر سولفات بهطور کامل از دست میرود و آسیب معمولاً سالها بعد در قالب پوسیدگی بتن دیده میشود. در سازههای عادی مسکونی، تفاوت تیپ ۱ و ۲ معمولاً کمتر بحرانی است، اما همچنان روی زمان گیرش و مقاومت اولیه اثر میگذارد.
اگر بارنامهٔ سیمان فله ناقص بود چه باید کرد؟
بارنامهٔ استاندارد باید دستکم نام کارخانه، نوع و تاریخ بارگیری را داشته باشد؛ اگر یکی از اینها نبود، بهتر است پیش از تخلیهٔ سیلو با کارخانه یا نمایندگی فروش تماس گرفته شود، چون سیمان فله برخلاف کیسه، پس از تخلیه در سیلوی مشترک کارگاه دیگر قابل تفکیک از سیمان قبلی نیست.
چطور از تکرار این اشتباه در سفارشهای بعدی جلوگیری کنیم؟
ثبت دقیق تیپ و ردهٔ مقاومتی در سفارش کتبی، و درخواست عکس از کیسه یا بارنامه پیش از حرکت کامیون، بیشتر این اشتباهها را قبل از رسیدن به کارگاه آشکار میکند. برخی کارخانههای سیمان کد رهگیری بارنامه را هم روی سامانهٔ خودشان قابل استعلام میگذارند که تطبیق را سریعتر میکند.
