چرا وقتی نرخ سیمان در بورس افت میکند، بازار دیر ارزان میشود؟
وقتی نرخ سیمان در بورس کالا افت میکند، بازار خردهفروشی معمولاً یک تا سه هفته بعد همان افت را نشان میدهد؛ چون بنکدار تا خالیشدن موجودی خریداریشده با نرخ قبلی، زیر قیمت تمامشده نمیفروشد.
وقتی نرخ سیمان در بورس کالا افت میکند، بازار خردهفروشی و بنکداریهای شهر معمولاً همان لحظه ارزان نمیشوند؛ این افت با یک تا سه هفته تاخیر به مغازه میرسد و گاهی حتی به همان اندازه هم پایین نمیآید. دلیلش روشن است: بنکداری که سیمان را هفتههای قبل با نرخ بالاتر از کارخانه یا بورس خریده، هنوز همان موجودی را در انبار دارد و اگر همان روز با نرخ تازه و پایینتر بفروشد، زیر قیمت خرید خودش فروخته است. برعکس این ماجرا، وقتی نرخ بورس بالا میرود، همان فروشنده معمولاً همان روز یا فردا قیمت مغازه را بالا میبرد، چون نگران گرانترشدن خرید بعدی خودش است. این الگوی نامتقارن، یعنی افزایش سریع در برابر کاهش آرام، در اقتصاد به قیمتگذاری موشک و پَر شناخته میشود و در بازار سیمان ایران هم دیده میشود. برای خریداری که میخواهد حجم بالایی سیمان بخرد، عملیترین راه مقایسهٔ نرخ بورس همان روز با نرخ واقعی مغازه است، نه اعتماد به شنیدههای کلی بازار و حرف یک فروشنده.
چرا فروشنده وقتی بورس ارزان میشود فوری قیمت مغازه را کم نمیکند؟
چون میانگین موجودی انباری بنکداریهای شهر معمولاً بین ده تا بیست روز فروش است؛ تا وقتی همان موجودی خریداریشده با نرخ قبلی خالی نشود، نرخ فروش هم واقعاً پایین نمیآید و فروشنده ترجیح میدهد صبر کند تا زیان نکند.
چرا وقتی بورس گران میشود، بازار خردهفروشی سریعتر گران میشود؟
چون فروشنده نرخ خرید نوبت بعدی خودش را نامعلوم میبیند و برای پوشش این ریسک، معمولاً ظرف بیستوچهار تا چهلوهشت ساعت قیمت کیسه و سیمان فله را بالا میبرد، حتی پیش از آنکه محمولهٔ تازه به دستش برسد.
این فاصله برای خریدار و برای رصد در سایت چه معنایی دارد؟
تابلوی قیمت سیمان و قیمتهای تفکیکی سایت نرخ روزانهٔ بورس کالای ایران را نشان میدهند؛ کنار آن، تماس با کارخانههای سیمان یا بنکدار محلی برای گرفتن نرخ درب کارخانه یا نرخ مغازه همان روز، راه قابلاعتماد برای دیدن اندازهٔ واقعی این فاصله در لحظه است. انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان هم گاهی همین شکاف را در گزارشهایش به رسانهها یادآوری میکند.
- پیش از خرید حجم بالا، نرخ بورس همان روز را با نرخ مغازه مقایسه کنید، نه با نرخ چند روز قبل
- اگر بورس تازه افت کرده، چند روز صبر کنید تا موجودی قدیمی بنکدار خالی شود
- اگر بورس رو به افزایش است، خرید را عقب نیندازید چون بازار خردهفروشی معمولاً سریعتر از بورس واکنش میدهد
