آیا گران شدن سیمان همیشه با گرانشدن میلگرد همراه است؟
نه؛ سیمان در ایران عمدتاً بر پایهٔ هزینهٔ داخلی و عرضهٔ بورس کالا قیمت میگیرد، اما میلگرد و فولاد بیشتر به بهای جهانی شمش و نرخ ارز صادراتی وابستهاند. این دو نظام قیمتگذاری گاهی همجهت و گاهی معکوس حرکت میکنند.
سیمان و میلگرد در ایران از دو نظام قیمتگذاری متفاوت پیروی میکنند و به همین دلیل همیشه با هم گران نمیشوند. نرخ سیمان بیشتر از هزینهٔ داخلی تولید، یعنی انرژی، دستمزد و حمل، و از میزان عرضه در بورس کالا شکل میگیرد، چون صادرات سیمان نسبت به مصرف داخلی سهم کوچکی دارد. میلگرد و فولاد اما با بهای جهانی شمش و اسکراپ و با نرخ ارز صادراتی گره خوردهاند، چون بخش بزرگی از تولید فولاد کشور صادر میشود؛ طبق گزارش رسانههای اقتصادی، صادرات فولاد ایران در ده ماههٔ نخست امسال به حدود ده میلیون و ششصد هزار تن رسید. وقتی دلار یا بهای جهانی فولاد جهش میکند، میلگرد معمولاً زودتر و بیشتر از سیمان واکنش نشان میدهد. برعکس، وقتی هزینهٔ انرژی داخلی یا کرایهٔ حمل بالا میرود، سیمان میتواند گرانتر شود بدون آنکه میلگرد تغییر کند. برای خریداری که همزمان سیمان و میلگرد نیاز دارد، این یعنی نباید فرض کند نوسان یکی همیشه نشانهٔ نوسان دیگری است، چون منشأ این دو گرانی معمولاً یکی نیست.
چرا میلگرد بیشتر از سیمان به نرخ دلار واکنش نشان میدهد؟
چون بخش بزرگی از فولاد و میلگرد تولیدی کشور صادر میشود، کارخانهها قیمت داخلی را با فرصت فروش در بازار جهانی میسنجند و هر جهش دلار یا شمش جهانی مستقیم روی نرخ داخلی اثر میگذارد. صادرات فولاد ایران در ده ماههٔ نخست امسال حدود ده میلیون و ششصد هزار تن گزارش شده، رقمی که نشان میدهد بازار صادراتی برای این صنعت کوچک نیست. سیمان اما عمدتاً در همان استانی که تولید میشود مصرف میشود و کرایهٔ حمل سهم بیشتری از قیمت آن دارد تا نرخ ارز جهانی.
کدام هزینهها فقط روی سیمان اثر میگذارد نه میلگرد؟
هزینهٔ سوخت کوره، برق کارخانههای سیمان و کرایهٔ حمل داخلی سهم بزرگی از قیمت سیمان درب کارخانه دارند و این هزینهها مستقیم به بازار جهانی فولاد ربطی ندارند. به گفتهٔ انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان، سهم انرژی در قیمت تمامشدهٔ سیمان همواره قابلتوجه بوده؛ برای همین قطعی برق یا افزایش نرخ گاز میتواند فقط سیمان را گران کند، در حالی که میلگرد در همان بازه ثابت بماند یا حتی بهخاطر رکود ساختوساز ارزانتر شود.
برای خرید همزمان سیمان و میلگرد چه باید کرد؟
چون این دو کالا مستقل از هم نوسان میکنند، بهتر است بودجهٔ خرید هرکدام را جدا رصد کرد نه با یک شاخص واحد. بهجای دنبال کردن قیمت سیمان بر اساس حدس یا مقایسه با میلگرد، از قیمتهای تفکیکی و محاسبهگر سیمان روی دادهٔ کارخانههای سیمان کمک بگیرید، چون ردهٔ مقاومتی و نوع سیمان مصرفی (برای نمونه تیپ ۲ در برابر تیپ ۵) هم روی این رقم اثر میگذارد و ربطی به بازار فولاد ندارد.
