سیمان را چطور انبار کنیم که کلوخه نشود؟
سیمان با رطوبت هوا خراب میشود، نه فقط با آب مستقیم. کیسهای که سه ماه روی زمین انبار بماند، بخشی از مقاومتش را از دست داده است.
سیمان با رطوبت هوا خراب میشود، نه فقط با آب مستقیم. ذرات سیمان بخار آب و دیاکسید کربن هوا را جذب میکنند و همان واکنشی که قرار بود در بتن رخ دهد، داخل کیسه شروع میشود. نتیجهاش افت مقاومت است، حتی وقتی کیسه هنوز ظاهر سالمی دارد.
سیمان چطور خراب میشود؟
دو مسیر دارد و هر دو از هوا میآیند. رطوبت باعث گیرش زودرس میشود و دانههای بههمچسبیده میسازد. دیاکسید کربن هم آهک آزاد سیمان را کربناته میکند و توان واکنشش را میگیرد. هر دو کند و بیصدا پیش میروند، پس معمولاً وقتی متوجه میشوی که کیسه سفت شده است.
سرعتش به رطوبت محیط بستگی دارد. در استانهای ساحلی جنوب و شمال، کیسهای که در انبار باز مانده باشد در چند هفته افت میکند؛ در فلات مرکزی همان کیسه ماهها دوام میآورد. به همین دلیل توصیهٔ ثابت «چند ماه» بیمعنی است و باید با محیط کارگاه سنجیده شود.
درست انبار کردن چه شکلی است؟
قاعدهها سادهاند و تقریباً همهشان دربارهٔ جدا کردن کیسه از رطوبتاند:
- کیسهها روی پالت چوبی یا تخته، دستکم ۱۵ سانتیمتر بالاتر از کف — کف بتنی هم رطوبت پس میدهد
- فاصله از دیوار، دستکم ۳۰ سانتیمتر، چون دیوار سردتر است و روی سطحش رطوبت مینشیند
- چیدن حداکثر ده کیسه روی هم؛ بالاتر از آن وزن، کیسههای پایین را فشرده و کلوخهٔ فشاری میکند
- پوشاندن توده با نایلون، بهویژه اگر انبار در و پنجرهٔ باز دارد
- مصرف به ترتیب ورود؛ کیسهٔ قدیمیتر اول برود
کلوخهٔ فشاری با کلوخهٔ رطوبتی فرق دارد و این تفاوت در تصمیمگیری مهم است. اولی با فشار دست میشکند و سیمانش سالم است؛ دومی سفت میماند. تفکیک دقیق این دو در مطلب جداگانهٔ سیمان کلوخه شده آمده است.
کیسهٔ خراب را چطور تشخیص بدهیم؟
پیش از باز کردن، سه نشانه را میشود دید:
- تاریخ تولید روی کیسه؛ هر چه از آن گذشته باشد احتمال افت بیشتر است
- سفتی موضعی؛ کیسه را با دست فشار بده، اگر جای سفت داشت مشکوک است
- وزن؛ کیسهای که رطوبت گرفته سنگینتر از کیسهٔ تازه است
اگر کلوخه با فشار انگشت پودر شد، سیمان قابل مصرف است ولی برای کار سازهای ریسک دارد. برای بتن مگر و ترمیم موضعی اشکالی ندارد. برای کار سازهای، سیمان مشکوک را مصرف نکن؛ صرفهجویی چند کیسه در برابر هزینهٔ تخریب یک المان چیزی نیست.
چقدر سیمان بخریم که نماند؟
بهترین راه نگهداری، نخریدن بیش از نیاز است. مقدار موردنیاز هر متر مکعب بتن یا هر متر مربع دیوارچینی را پیش از سفارش با محاسبهگر سیمان دربیاور و با احتساب حدود پنج درصد پرت سفارش بده.
اگر کار طولانی است، سفارش را بشکن. خرید یکجا معمولاً نرخ بهتری میگیرد ولی وقتی نصف بار سه ماه در انبار بماند، آن برتری نرخ از بین میرود. برای مقایسهٔ نرخ کارخانهها هم قیمت سیمان روی تابلوی معاملات هر روز بهروز میشود.
