سیمان فله یا پاکتی؛ برای کارگاه من کدام درست است؟
سیمان فله به ازای هر تن ارزانتر است، ولی فقط وقتی صرف میکند که سیلو یا بچینگ داشته باشید. برای کارگاه بدون تجهیزات، پاکتی گرانتر ولی بهصرفهتر است.
سیمان فله یا پاکتی را باید بر پایهٔ تجهیزات کارگاه انتخاب کرد، نه نرخ فاکتور. فله به ازای هر تن همیشه ارزانتر است، چون هزینهٔ کیسه و پاکتزنی رویش نیست؛ ولی این ارزانی فقط وقتی به جیب شما میرسد که سیلو یا بچینگ داشته باشید. بدون آن، فله در کارگاه هدر میرود.
فرق قیمت فله و پاکتی از کجا میآید؟
هر دو از یک آسیاب و یک سیلوی کارخانه بیرون میآیند؛ تفاوت فقط در آخرین مرحله است. سیمان پاکتی باید در کیسهٔ ۵۰ کیلوگرمی بستهبندی شود، پس بهای تمامشدهاش سه قلم اضافه دارد که فله ندارد.
- بهای خود پاکت — کیسهٔ چندلایه یا لمینتی که کارخانه میخرد
- هزینهٔ پاکتزنی و بارگیری دستی یا نیمهخودکار
- ضایعات پاکت در خط تولید و انبار
هر تن سیمان پاکتی برابر با ۲۰ کیسهٔ ۵۰ کیلوگرمی است. وقتی نرخ فله و پاکتی را مقایسه میکنید، هر دو را روی واحد تن بیاورید؛ مقایسهٔ نرخ یک کیسه با نرخ یک تن پرتکرارترین اشتباه محاسباتی در خرید سیمان است.
سیمان فله یا پاکتی؛ برای چه حجمی کدام صرف میکند؟
مرز را حجم مصرف تعیین نمیکند، تجهیزات تعیین میکند. فله فقط با تانکر یا بونکر حمل میشود و باید در سیلو یا مخزن سربسته تخلیه شود. اگر کارگاه شما بچینگ ثابت دارد یا سیلوی حداقل چند ده تنی، فله انتخاب روشنی است. اگر ندارید، خرید فله یعنی باید کل بار را در یک نوبت مصرف کنید.
- پروژهٔ بزرگ با بچینگ یا سیلو و مصرف پیوسته — فله
- کارگاه ساختمانی معمولی بدون سیلو — پاکتی، حتی اگر تناژ بالا باشد
- مصرف پراکنده و چندهفتهای — پاکتی، چون سیمان باید بسته بماند
- بتن آماده — نه این و نه آن؛ مقایسهاش را در مطلب بتن آماده بخریم یا سر کار بسازیم آوردهایم
پاکتی چه هزینههای پنهانی دارد؟
قیمت روی فاکتور پاکتی، تمام هزینهٔ آن نیست. تخلیهٔ دستی کیسهها دستمزد کارگر میخواهد؛ کیسههای پاره در حمل و در انبار سیمان از دست میدهند؛ و ته هر کیسه مقداری سیمان میماند که کسی خالیاش نمیکند. این سه قلم را در کارگاه کسی روی کاغذ نمیآورد، ولی روی قیمت تمامشدهٔ هر متر مکعب بتن اثر میگذارد.
فله هم هزینهٔ پنهان خودش را دارد: کرایهٔ تانکر معمولاً از کامیون معمولی بیشتر است و اگر تخلیه طول بکشد، خواب تانکر هم حساب میشود. در مطلب کرایه حمل سیمان نشان دادهایم این رقم چطور به مسافت و نوع بارگیر بستگی دارد.
وزن واقعی کیسهٔ ۵۰ کیلویی چقدر است؟
کیسهٔ استاندارد سیمان در ایران وزن خالص ۵۰ کیلوگرم دارد و همین عدد باید روی کیسه چاپ شده باشد. شکایت رایج در بازار این است که کیسههای بعضی محمولهها کمتر از وزن اسمی درمیآیند. راه راستیآزمایی هم ساده است: چند کیسه را از وسط بار تصادفی بردارید و با باسکول کارگاه وزن کنید، نه کیسههایی که فروشنده جلو میگذارد.
این موضوع فقط دعوای وزن نیست؛ اگر کیسه کموزن باشد، عیار بتنی که با شمارش کیسه ساختهاید از عدد طرح پایینتر میافتد. در مطلب مصرف سیمان در متر مکعب بتن دیدید که هر کیسه چه سهمی از عیار را میسازد.
فله را چطور و کجا نگه داریم؟
سیمان فله فقط در سیلو یا مخزن کاملاً سربسته میماند و در تماس با هوای مرطوب خیلی سریعتر از پاکتی کیفیت میبازد، چون سطح تماسش با هوا بیشتر است. پاکتی هم باید روی الوار و دور از دیوار چیده شود. سیمانی که کلوخه شده دیگر برگشتپذیر نیست؛ در مطلب سیمان کلوخه شده گفتهایم کدام کلوخه با فشار دست میشکند و کدام یعنی سیمان از دست رفته.
در بورس کالا کدامیک را بخریم؟
در تالار سیمان بورس کالای ایران هر کارخانه معمولاً هم فله و هم پاکتی عرضه میکند و نرخ هرکدام جداگانه کشف میشود. یعنی لازم نیست حدس بزنید اختلافشان چقدر است؛ نرخ معاملهشدهٔ همان روز را در تابلوی قیمت سیمانباز و در صفحهٔ قیمتهای تفکیکی ببینید و اختلاف واقعی فله و پاکتی همان کارخانه را بردارید. اینکه این نرخها از کجا میآیند و چرا هر روز جابهجا میشوند را در مطلب قیمت سیمان چگونه تعیین میشود باز کردهایم.
نکتهٔ عملی: اختلاف نرخ فله و پاکتی از کارخانهای به کارخانهٔ دیگر یکسان نیست. کارخانهای که خط پاکتزنیاش نو و پرظرفیت است، پاکتی را با فاصلهٔ کمتری از فله میدهد. پس مقایسه را برای همان کارخانهای انجام دهید که قرار است از آن بار بگیرید، نه بهصورت میانگین بازار.
