بتن نگرفت یا دیر گرفت؛ علت چیست؟
پیش از متهم کردن سیمان، دما و آب و افزودنی را چک کن. معمولاً یکی از این سه است.
بتنی که در زمان معمول سفت نشده، معمولاً قربانی یکی از این پنج چیز است. ترتیب بررسی مهم است، چون از محتملترین به کماحتمالترین میرود.
یک: دمای هوا
سرما واکنش سیمان را کند میکند. زیر پنج درجه، گیرش بهشدت طولانی میشود و زیر صفر عملاً متوقف. اگر شب سرد بوده و صبح بتن هنوز نرم است، احتمالاً چیزی خراب نشده — فقط کند شده.
دو: آب اضافه
هرچه نسبت آب به سیمان بالاتر برود، هم گیرش دیرتر میشود هم مقاومت پایینتر میآید. اگر وسط کار به میکسر آب اضافه شده، همین جواب سؤال است.
سه: افزودنی
کندگیرکنندهها دقیقاً برای همین ساخته شدهاند و اگر بیش از مقدار مجاز مصرف شوند، بتن ساعتها دیرتر میگیرد. مقدار مصرف را با برگهٔ فنی همان محصول بسنج، نه با تخمین.
چهار: مواد آلی در ماسه
خاک، ریشهٔ گیاه، گِل و مواد قندی در ماسه میتوانند گیرش را مختل کنند. آزمون ساده: مشتی ماسه در آب و هم زدن — اگر آب گلآلود ماند و بوی نامطبوع داشت، ماسه مشکوک است.
پنج: سیمان کهنه
سیمانی که رطوبت خورده و بخشی از آن قبلاً هیدراته شده، هم دیرتر میگیرد هم ضعیفتر. کیسهای که کلوخهٔ سفت دارد را برای کار سازهای مصرف نکن.
چه کار کنی؟
اول صبر کن و دما را بسنج؛ بتن سرد اغلب با گرم شدن هوا جبران میکند. قالب را زود باز نکن. اگر پس از چند روز هنوز سفت نشده، نمونهگیری و آزمایش لازم است و تصمیم دربارهٔ تخریب یا نگه داشتن با مهندس ناظر است، نه با پیمانکار.
و یک نکتهٔ عملی: آب و ماسه و افزودنی هر محموله را ثبت کن. وقتی مشکلی پیش میآید، همین یادداشت ساده تفاوت بین پیدا کردن علت و حدس زدن است.
