چرا بتن کرمو میشود؟
حفرههای باز بین سنگدانهها تقریباً همیشه از تراکم ناکافی است، نه از بدی سیمان.
کرمو شدن یعنی خمیر سیمان به همهٔ فضای بین سنگدانهها نرسیده و حفرههای باز روی سطح مانده. علتش تقریباً همیشه تراکم ناکافی یا جداشدگی است. سیمان بیکیفیت مقصر معمولِ اشتباهی است که سر کار به آن اشاره میکنند.
چه چیزی واقعاً بتن را کرمو میکند؟
- ویبرهٔ ناکافی، یا برعکس ویبرهٔ بیش از حد که بتن را جدا میکند
- ریختن بتن از ارتفاع زیاد، که سنگدانهٔ درشت را از خمیر جدا میکند
- آرماتور متراکم در برابر سنگدانهٔ درشت، که راه عبور بتن را میبندد
- درز باز قالب که شیرهٔ بتن از آن نشت میکند و خمیر کم میآورد
سطحی است یا عمیق؟
با یک چکش کوچک روی ناحیه بزن. صدای توخالی یعنی حفره ادامه دارد. بعد گوشهٔ حفره را با قلم بتراش؛ اگر بعد از یکی دو سانتیمتر به بتن سالم و متراکم رسیدی، سطحی است. اگر تا آرماتور ادامه داشت یا آرماتور بیرون زده بود، دیگر مسئلهٔ ظاهری نیست.
کرموی عمیق روی ستون و دیوار برشی، بدون نظر مهندس ناظر ترمیم نمیشود. آنجا مقطع باربر کم شده و تصمیمش مهندسی است، نه کارگاهی.
کرموی سطحی را چطور ترمیم کنیم؟
اول همهٔ بتن سست و شل را بتراش تا به بتن سالم برسی و لبهها را قائم دربیاور، نه پخ. سطح را کاملاً اشباع کن ولی آب آزاد روی آن نماند. بعد با ملات ترمیمی یا ملات ماسه سیمان با عیار بالاتر از بتن اصلی پر کن و همانجا عملآوری را شروع کن.
ملات ترمیمی روی سطح خشک نمیچسبد و روی سطح غرقاب هم نه. همین دو تا بیشترین ترمیمهای شکستخورده را میسازند.
کرموی عمیق چه میخواهد؟
وقتی حفره تا پشت آرماتور رفته، پر کردن با ملات کافی نیست. راه معمول، قالببندی دوباره و تزریق گروت بدون انقباض است تا فضا کامل پر شود و هوا نماند. اگر آرماتور زنگ زده، اول باید تمیز و محافظت شود.
چطور از اول جلویش را بگیریم؟
- ریختن بتن در لایههای حدود سی سانتیمتری، نه یکجا
- استفاده از قیف یا لوله برای بتنریزی ارتفاع بلند
- ویبرهٔ قائم و کوتاه در فاصلههای منظم، بدون کشیدن ویبره در بتن
- بستن درزهای قالب پیش از بتنریزی
- انتخاب حداکثر اندازهٔ سنگدانه متناسب با فاصلهٔ آرماتورها
کِی دیگر کار کارگاهی نیست؟
سه نشانه یعنی تصمیم باید مهندسی باشد نه کارگاهی: حفره تا پشت آرماتور رفته باشد، آرماتور بیرون زده و زنگ گرفته باشد، یا ناحیهٔ کرمو روی ستون و دیوار برشی و ناحیهٔ اتصال باشد. در این حالت مقطع باربر کم شده و ترمیم بدون نظر مهندس ناظر میتواند مشکل را پنهان کند نه حل.
اگر یک ستون کرمو درآمد، پیش از بتنریزی بعدی علتش را پیدا کن. کرمو شدن معمولاً عادت کارگاه است، نه اتفاق.
