قیمت سیمان در شهر من چرا با استان کناری فرق دارد؟
اختلاف قیمت سیمان بین استانها از نزدیکی به کارخانه نمیآید. استانی که سه کارخانه دارد میتواند گرانترین سیمان کشور را بدهد و استانی دیگر روی کف نرخ بماند.
قیمت سیمان در ایران بین استانها تا ۶۸ درصد فرق میکند و نزدیکی به کارخانه تعیینکنندهٔ اصلی نیست. در معاملات هفتهٔ اول شهریور ۱۴۰۵ بورس کالا، هر تن سیمان تیپ ۲-۳۲۵ فله از ۲٬۵۱۶٬۳۰۰ تومان در فارس و بوشهر تا ۴٬۲۱۷٬۶۰۰ تومان در سیستان و بلوچستان معامله شد. هر دو رقم درب کارخانه است و کرایهٔ حمل رویش سوار نشده.
قیمت سیمان بین استانها چقدر فرق میکند؟
برای اینکه مقایسه معنی بدهد، باید یک گرید ثابت را در یک بازهٔ زمانی ثابت دید. ارزانترین کارخانهٔ هر استان برای سیمان تیپ ۲-۳۲۵ فله در همان هفته اینها بودند:
- فارس، بوشهر و لرستان — ۲٬۵۱۶٬۳۰۰ تومان هر تن
- اصفهان — ۲٬۶۱۳٬۹۰۰ تومان
- هرمزگان — ۲٬۷۱۸٬۱۰۰ تومان
- خوزستان — ۲٬۷۹۷٬۹۰۰ تومان
- تهران — ۲٬۹۴۶٬۳۰۰ تومان
- آذربایجان شرقی — ۳٬۳۶۸٬۱۵۰ تومان
- سیستان و بلوچستان — ۳٬۶۷۵٬۵۰۰ تومان
فاصلهٔ تهران تا کف کشور حدود ۱۷ درصد است، آذربایجان شرقی حدود ۳۴ درصد و سیستان و بلوچستان حدود ۴۶ درصد. اگر بهجای ارزانترین کارخانهٔ هر استان، گرانترین معاملهٔ کشور را بگذاری، عدد به ۶۸ درصد میرسد. این ارقام نرخ معاملهٔ تالارند و ربطی به سود بنکدار ندارند.
چرا استانی که کارخانه دارد گران است؟
سیستان و بلوچستان سه کارخانهٔ سیمان دارد و همزمان دو نرخ گران کشور از همانجا درمیآید. تهران چهار کارخانه دارد و باز هم بالاتر از کف است. پس داشتن کارخانه بهتنهایی قیمت را پایین نمیآورد. سه چیز نرخ تالار را میسازد:
- رقابت در همان عرضه — اگر خریدار بیشتر از بار باشد، نرخ از قیمت پایه بالا میرود؛ اگر نباشد، روی کف میماند
- هزینهٔ انرژی و فاصلهٔ کارخانه تا معدن و تا بازار مصرف، که در مناطق دورافتاده بالاتر است
- کشش صادراتی در استانهای مرزی و بندری، که بخشی از بار را از بازار داخلی بیرون میکشد
نکتهٔ عملی این است که کارخانهٔ نزدیک وقتی به کارت میآید که هم نرخ تالارش پایین باشد و هم مسیر حمل کوتاه. یکی از این دو بهتنهایی کافی نیست.
ارزانترین سیمان کشور کجاست؟
کف نرخ در همان هفته روی کمربند جنوب و جنوبغرب نشسته بود: لامرد در فارس، دشتستان در بوشهر و دورود در لرستان، هر سه دقیقاً روی ۲٬۵۱۶٬۳۰۰ تومان. یکسان بودن این سه رقم خودش یک سیگنال است، نه تصادف.
وقتی چند کارخانه در یک روز عدد کاملاً برابر میخورند، یعنی معامله روی قیمت پایه بسته شده و رقابتی بالای آن شکل نگرفته است. در چنین حالتی عرضه از تقاضا بیشتر بوده و خریدار عملاً همان نرخ کف را برده. برعکسش هم درست است: نرخی که چند صد هزار تومان بالای پایه بسته میشود یعنی سر همان بار دعوا بوده.
نرخ شهر خودتان را چطور برآورد کنید؟
برای اینکه به عدد واقعی شهر خودت برسی، از نرخ تالار شروع کن نه از قیمت مغازه. چهار قدم دارد:
- در فهرست کارخانههای سیمان ببین کدام واحد به شهرت نزدیکتر است و چه تیپی میزند
- نرخ همان کارخانه را در قیمتهای تفکیکی بردار — این عدد درب کارخانه است
- کرایهٔ مسیر را رویش بگذار؛ در فاصلههای بلند کرایه بهتنهایی چند درصد قیمت را جابهجا میکند
- اگر پاکتی میخری، هزینهٔ پاکتزنی و تخلیهٔ دستی را هم اضافه کن؛ سیمان فله همین دو قلم را ندارد
حجم موردنیازت را هم پیش از تماس با فروشنده مشخص کن؛ محاسبهگر سیمان مقدار هر متر مکعب را میدهد و جلوی سفارش اضافه را میگیرد. با این چهار عدد میتوانی نرخ پیشنهادی بنکدار را بسنجی و بفهمی چقدرش واقعی است.
