آیا مخلوطکردن سیمان دو کارخانهٔ مختلف در یک بتنریزی خطرناک است؟
مخلوطکردن سیمان دو کارخانهٔ مختلف در یک بتنریزی بهخودیخود ممنوع نیست، اما چون دو سیمان معمولاً بلین، ردهٔ مقاومتی و زمان گیرش کمی متفاوت دارند، بتن میتواند مقاومت و زمان گیرش غیریکدست پیدا کند؛ برای پی و اعضای سازهای اصلاً توصیه نمیشود.
مخلوطکردن سیمان دو کارخانهٔ متفاوت در یک بتنریزی بهخودیخود در استاندارد ملی ۳۸۹ ممنوع نشده، ولی در عمل ریسک واقعی دارد. دلیلش این است که هر کارخانه ترکیب کلینکر، میزان آلومینات تریکلسیم و بلین خودش را دارد؛ حتی وقتی انواع سیمان مثل تیپ ۲ از یک کارخانه و تیپ ۲ از کارخانهای دیگر هر دو با رده مقاومتی یکسان روی کیسه نوشته شده باشند، ممکن است زمان گیرششان تا یک ساعت با هم فرق کند. وقتی این دو در یک مخلوطکن یا حتی در دو بونکر کنار هم برای یک قالبریزی استفاده شوند، بخشی از بتن زودتر و بخشی دیرتر میگیرد و مقاومت بیستوهشت روزهٔ نهایی میتواند در سطح یک عضو سازهای ناهمگون شود. این خطر برای اعضای غیرسازهای مثل کفسازی یا پیادهرو کماهمیت است، ولی برای پی، ستون و تیر که باید مقاومت یکدست داشته باشند، اهمیت دارد. توصیهٔ رایج در کارگاههای حرفهای، تمامکردن موجودی یک کارخانه پیش از باز کردن کیسهٔ کارخانهٔ دیگر برای همان قالبریزی است، نه مخلوط همزمان دو منبع در یک ظرف.
چرا دو سیمان با تیپ یکسان میتوانند گیرش متفاوت داشته باشند؟
چون بلین، یعنی اندازهٔ دانهبندی، و درصد آلومینات تریکلسیم بین کارخانهها فرق دارد؛ اختلاف بلین بهاندازهٔ پنجاه تا صد سانتیمتر مربع بر گرم میتواند زمان گیرش را تا نیم تا یک ساعت جلو یا عقب بیندازد، حتی وقتی هر دو کیسه «تیپ ۲» نوشتهاند.
این ریسک برای کدام قسمتهای ساختمان مهمتر است؟
برای پی، ستون، تیر و دال که باید در یک مرحله و با مقاومت یکدست ریخته شوند، اهمیت زیادی دارد؛ برای ملات دیوارچینی یا کفسازی غیرسازهای، همین ناهمگونی معمولاً مشکلساز نمیشود. برای برآورد دقیق مقدار سیمان لازم هر بخش پیش از تغییر منبع، از محاسبهگر سیمان سایت هم میشود کمک گرفت.
اگر ناچار به تغییر کارخانه در وسط پروژه شدیم، چه باید کرد؟
- موجودی کارخانهٔ قبلی را تا پایان همان قالبریزی مصرف کنید، نه اینکه در یک بونکر با کارخانهٔ تازه مخلوط شود
- قبل از تغییر منبع، رده مقاومتی و تیپ هر دو سیمان را از روی کیسه یا بارنامه مطابقت دهید
- برای اعضای سازهای حساس، تغییر کارخانه را با ناظر یا مهندس محاسب هماهنگ کنید
- در تحویل سیمان فله از دو منبع، بونکر را کاملاً خالی کنید تا موجودی قبلی با محمولهٔ تازه مخلوط نشود
